«Қортық-Ата кітабындағы» батыр әйелдер бейнесі
Кілт сөздер:
ежелгі батырлық ертегі, түркі батырлық эпо сы, «әйелдік тақырып», жауынгер қыздар бейнесі, «жаулап алынған әйел», әйелдердің «жоқтауы», әйел ел басқарушы, отанасы.Аңдатпа
Мақалада ортағасырлық түркі мәдениетінің жазба мұрасы «Қор
қыт-Ата кітабындағы» әйелдер тарихы талдауға арналған. Әйелдер
тарихы оғыз тайпаларының көсемдері мен сұлтандарының арасында
ғы өзара шайқастарда көрінеді. Көшпелі түркі халықтарының батыр
лық ертегілері мен батырлық эпостарындағы батыр қыздар ерліктің
халық санасындағы асыл мұраты ретінде көрінеді. Мақалада түрік
халықтарының ертегілерде, аңыздар мен мифтерінде бейнеленген
әйелдік бейнесінің эволюциясы көрсетіледі. Бұл мақалада түрік ха
лықтарының көне аңыздарында архаикалык әйелдік бейнесі сурет
телгені көрсетіледі. Мақалада оғыздар эпосы, тарихи деректер мен
ғылыми мақалалар бойынша жинақталған материалдары арқылы жы
рау және күйші Қорқыт-Ата заманындағы түріктер эпосындағы реа
листік әйелдік бейнесі суреттелгені көрсетіледі. Мақалада оғыздар
эпосында шығарылған әйелдік идеал бейнесі түріктердің өмір салты
на байланысты соғыс – «құрметті қызметке», «спорттың ерекше түрі
не» теңестіріліп айтылады.
