Саяси ғылымдардағы мемлекеттік басқару механизмдері мен тұжырымдамалау процесі (Journal of Philosophy, Culture and Political Science, 2020)
Мақалада мемлекеттік басқару саясаттың әртүрлі бағыттарын қалыптастыру, іске асыружәне бағалау процесі ретінде зерттеледі.Мемлекеттік саясат саяси циклдың нәтижесі ретінде қарастырылады. Саяси процестердіңқолданбалы сараптамасының пәндік аумағы анықталды.Мақаланың мақсаты – мемлекеттік саясат кезеңдерін тұжырымдамалау негізінде мемлекеттікбасқару механизмдерін зерттеу.Мақалада келесі сұрақтар қаралды: «мемлекеттік саясаттың кезеңдері» және «саясиағымдар» модельдерінің мемлекеттік басқарудың инструменталды механизмдерімен байланысытуралы; әртүрлі саяси жүйелерде басқарудың нақты құралдарын қолдану ерекшеліктерітуралы; мемлекеттік басқару құралдарын таңдауда басқа елдердің тәжірибесінің қолданылуы;мемлекеттік саясатты іске асырудың тиімділігін бағалауды ескере отырып, саяси тұрақтылықтықамтамасыз етудің аспаптық технологиялары. Мақалада қолданылған әдістеменің негізінмемлекеттік басқарудың іс жүргізу табиғаты туралы жалпы білімнің нақты жағдайдағы саясаттыжүзеге асыру құралдары туралы түсінікке айналатынын көрсететін дедуктивті әдістер құрады,сонымен қоса, салыстырмалы талдау, бақылау әдістері және кейстер қолданылды.Зерттеудің негізгі нәтижелері: «мемлекеттік саясат кезеңдерінің» классикалық моделі үшэтапқа жинақталған: I) күн тәртібін белгілеу және мемлекеттік саясатты қалыптастыру; II) саясишешімдердің іске асырылуы (имплементация); III) іске асыру тиімділігін бақылау және бағалау.Көрсетілген үш кезең саяси ағындар тұжырымдамасымен («проблемалық ағым», саясибағыттың ағымы, «процедуралық саясат» ағымы) сәйкес келеді.Аспаптық тетіктер саясаттың белгілі бір бағытын тұжырымдау мен оны жүзеге асырудыңарасындағы байланыс ретінде әрекет етеді.Басқару құралдарының әр түрлі жіктелімдері келтірілген. Т. Лоуи классификациясы бойыншамемлекеттік саясаттың түрлері – таратудың, қайта бөлудің, реттеудің, құрылтай саясатыныңтүрлері – басым басқару құралдарына байланысты қарастырылады. Мақаланың ғылымимаңыздылығы мемлекеттік басқару процестері туралы білімнің артуында жатыр. Практикалықмаңыздылығы мемлекеттік басқару құралдары туралы қолданбалы ғылыми білімнің мүмкіндігіменанықталады.Түйін сөздер: мемлекеттік басқару, мемлекеттік саясат, мемлекеттік саясат құралдары, саясицикл кезеңдері, саяси ағымдар, саясаттану.