Визуалды антропология объектілерін зерделеудегі пәнаралық тәсіл (Әбілхан Қастеевтің акварельді жұмыстарының негізінде) (Journal of Philosophy, Culture and Political Science, 2019)
Шетелдік тарихнамада сан алуан музейлік артефактілерді дереккөз ретінде пайдалануғылыми дәстүрге айналған. Отандық тарихи зерттеулерде деректердің бұл категориясына назараударылмайды. Осы орайда, отандық тарихнамада күні бүгінге дейін белгісіз болып келгенотандық және шетел музейлерінің қоры мен экспозицияларындағы материалдар Қазақстанныңтарихы мен мәдениетін зерттеуде аталған хронологиялық шеңбер үшін нақты деректік базаболып отыр. Тақырыптың өзектілігі мен жаңалығы қазақ халқының тарихы мен этнографиясыбойынша визуалды антропология нысандарының ерекше категориясы ретіндегі Ә. Қастеевтіңбұрындары қалың көпшілікке, тіпті арнайы сала мамандарына да белгісіз болып келген акварельжұмыстарының сериясын ғылыми айналымға енгізумен дәйектеледі. Зерттеу мақсаты: Ә.Қастеевтің музей қорларындағы акварель шығармаларын қазақ халқының дәстүрлі мәдениетіннасихаттайтын ерекше визуалды антропологиялық нысаны ретінде қарастыру. Зерттеудіңғылыми-практикалық маңыздылығы: зерделеу жұмыстарын жүзеге асыру арқылы қазақтардыңтарихи-мәдени этнографиясын және ұлттық бейнелеу өнері бойынша көрнекі ақпарат пендеректік базаны кеңейтуге мүмкіндік туғызу. Мақала жазу барысында Ә. Қастеев жұмыстарынсебеп-салдарлық байланыс тұрғысынан жанрлық және стильдік бағытта зерттеуге мүмкіндікберетін жүйелік әдіс; тарихи-салыстырмалылық, аналогтармен салыстыру және шендестіру,анализ жасау және контекстуальдық сияқты тәсілдер қолданылды. Зерттеу нәтижесінде алынғантұжырымдар қазақ халқының дүниетанымдық басымдығымен отандық бейнелеу өнерініңсабақтастығы тұрғысында қазақ халқының тарихы мен этнографиясын дамытуға қосқан зор үлесболып табылады деп есептуге әбден болады.Түйін сөздер: тарих, мәдениет, этнография, өнер, визуалдық антропология, суретші,акварель, сурет, дәстүр, музей.