Қоғамның дуалдығы «Гармония – дисгармония»: Құран аяттарына призма арқылы қарау (Journal of Philosophy, Culture and Political Science, 2018)
Бұл мақалада «рухани – материалды» дуальдік ұғымы Құран ілімі тұрғысынан қарастырылған.Мақалада зерттеліп отырған дуальдіктің гармония және дисгармония ұғымдарымен күрделі демаңызды өзара байланыстарына толық талдау берілген. Исламдық діни ілімінің негізгі қағидасы– материалды рухани бағытқа өзгертудің басымдылығы. Ұсынылған зерттеу барысында гармонияұғымы бүкіл әлемге, социумға және жеке тұлғаға да қолданылады. Адам мен қоғамның өмірсүруінің негізгі заңы ретінде әлеуметтік-экономикалық гармония заңы бойынша жеке тұлғаныңматериалды қажеттіліктері мен талаптарынан рухани қажеттіліктердің жоғары болуы зерттеутапқан. Адамның материалдық қажеттіліктері мен жеке қалауы бойынша рухани мұқтаждықтардыңүстемдігін талап ететін әлеуметтік-экономикалық келісім заңдылықтары жеке адамның жәнеқоғамның тіршілік әрекетінің негізгі заңы ретінде ұсынылады. Гармония мен дисгармонияныңәртүрлі өлшемдеріндік байланыстылығы әлеуметтік эволюцияның рухани-адамгершілік негізіболған жағдайда ғана ол әрқашан шындықтың заңдылығы болып табылады. Сонымен қатар,әрбір қоғам ұзақ мерзімді жетістіктері арқылы гармонияның дисгармонияларға қатыстыбасымдықтарына ұмтылады. Бұл стратегия өркениеттердің, соның ішінде әртүрлі халықтардыңэкономикалық қызметін сақтау мен дамытуға бағытталған. Әлеуметтік-экономикалықкелісімді зерделеу, оның заңдылықтары мен мәселелерін жеке тұлғалар мен жалпы қоғамныңдуальділігі тұрғысынан қарастырсақ, ол мемлекеттің тұрақты дамуына, ғылыми, қолданбалыжәне практикалық мәселелерді шешу бағытына бастау бола алады. Қаржылық, экономикалық,демографиялық және экологиялық дағдарыстарды, әскери-саяси қақтығыстар мен лаңкестікактілерді жеңу, табиғи апаттардың зардаптарымен күресу, мемлекеттер арасындағы серіктестікқатынастарды орнату, өркениеттерді сақтау міндеттерін оқыту қажет. Ең бастысы – гармония –дисгармония» жағдайында жұмыс істейтін шынайы рухани және ғылыми білімдерді синтездеугеқабілетті жаңа форматтағы кадрларды тәрбиелеу мен оқытудағы теориялық ұстанымдардыұқыпты пайдалану шарт.Түйін сөздер: дуальность (қосарлы), социум, рухани, материалдық, гармония, дисгармония.