Әлемдік тәртіпті орнатудағы құндылықтар шарты мен талабы (Journal of Philosophy, Culture and Political Science, 2018)
Бұл мақалада геосаясат саласына қатысты әлемдік тәртіп идеясының жаһандану философиясына, мәніне және оның соңғы нәтижелерін сипаттайтын құбылысқа айналуы қарастырылады. Қазақстанның қазіргі кездегі рухани жағдайына жасалған талдау жергілікті халықтың батыс мәдениетінің оң жетістіктерін біртіндеп қабылдау барысында кездесетін айтарлықтай қарама-қайшылықтар туралы тұжырым жасауға мүмкіндік береді. Бұл тұста экономикалық және мәдени жағынан ілгері дамыған қоғамның әлеуметтік мәдени жетістіктерін баяу дамыған қоғамдық орта сол болмысымен жай көшіріп алу арқылы қол жеткізіле алмайды деген пікір білдіруге болады. Сонымен қатар, бүгінгі күнгі белгілі бір қоғамның ішкі дүниетанымына және өзіндік ерекшелігі деп танылатын жағымды дербес даму идеясы күн арта өзекті мәселелер қатарына айнала бастағандығы сөз болады. Зерттеу кезінде келесі нәтижеге қол жеткізілді: әлемдік тәртіп әлеуметтік-мәдени сабақтастық мәселесіне қатысты жасалған философиялық талдау тек уәждердің мәнін ғана емес, сонымен қатар сол уәждердің халықтық дүниетаным және төзімділік дағдылары, есте сақтаудың түрлі нысандары, әлеуметтік әділетсіздікке қарсы тұруға ұмтылуы, философиялық және ізгілік ізденістер сынды әлеуметтік көздердің мәнін толық ашуға мүмкіндік береді. Қазіргі кездегі әлемдік тәртіпке мүлдем ұқсамайтын басқа әлемдік тәртіптің бар екендігі, оның адам тағдырына түбегейлі әсер ететіндігі, әлемді өзгертіп, бұрынғы әлемдік тәртіпті жоя алатындығы және ретке келтірілген оқиғалар мен фактілердің әсер етуінің нәтижесінде орнатылатынды. Бүгінгі жаңа әлемдік тәртіп шиеленіскен қайшылықтар мен әлемдік саясаттың жетекші субъектілері мүдделерінің қақтығыстарын бұзу нәтижесінде орнайтын құбылыс екендігіне көз жеткізуге болады. Негізінен жаңа әлемдік тәртіпті орнату үшін мемлекеттер өзара жанжалдаспай, бітімгершілік кеңістікте әрекет етуі тиіс, ал оның негізі –төзімділік қағидаты, төзімділік құндылығы екендігі анық.Түйін сөздер: қоғам, жаһандану, әлемдік тәртіп, құндылық, сабақтастық, мәдениет, төзімділік, дәстүр, адам.