11 қыркүйек оқиғасынан кейінгі Еуропадағы террористік актілер және терроризмге қарсы ортақ саясат қалыптастырудағы Еуропалық Одақтың күш-жігері
DOI:
https://doi.org/10.26577/jpcp962202610Аңдатпа
Әдебиетте терроризм ұғымының жалпыға ортақ анықтамасы болмаса да, ол әдетте қорқыныш пен үрей тудыруды білдіреді. Бұл ұғымның тарихи бастауы – 1789 жылғы Француз революциясы. Жаһанданудың әсерімен бұл ұғым бейбіт тұрғындар мен ұлттық үкіметтер үшін қауіпке айналды. Осы тұрғыдан алғанда, Еуропалық Одақты (ЕО) федералистік құрылым ретінде қарастырғанда, терроризм құбылысы институт үшін де, мүше мемлекеттер үшін де аса ауыр мәселе болып табылады. 11 қыркүйек шабуылдарына дейінгі ЕО интеграция кезеңін қарастырсақ, ол терроризм мәселесі бойынша ортақ саясат қалыптастыра алмады. Сол уақытта бұл мәселе «ішкі қауіпсіздік» мәселесі ретінде қарастырылып, ЕО ұлттық үкіметтер деңгейінде институционалдық саясат жүргізді.
2001 жылғы 11 қыркүйектегі Егізкөпірге жасалған шабуылдан кейін Еуропалық Одақ терроризмге қарсы күресті ұлттық деңгейде жүргізуден үкіметаралық деңгейге көтерді. АҚШ-тағы 11 қыркүйектегі террористік актіден кейін Еуропа елдерінде террористік оқиғалар синхронды түрде орын алып, әлі де жалғасуда. Осы террористік оқиғаларға қарсы ЕО-ның терроризмге қарсы саясаты зерттеудің жалпы құрылымын құрайды. Еуропалық интеграция процесі барысында ең ауыр террористік оқиғалар 2004 жылдан кейін басталды. Осы террористік оқиғалардың хронологиялық реті және олардың ЕО-ның терроризмге қарсы саясатында қалай көрініс табатыны көпдеңгейлі басқару теориясы шеңберінде түсіндірілуге тырысады.
Түйін сөздер: Терроризм, 11 қыркүйек шабуылы, Еуропалық Одақ, ЕВРОЮСТ, ФРОНТЕКС, ЕВРОПОЛ, 2004 Мадрид шабуылы, 2005 Лондон шабуылдары, Батаклан шабуылы, Терроризмге қарсы саясат.
