Terrorist acts in europe after the 11 september attack and the european union's efforts to establish a common policy towards terrorist acts

H. Gunay; B. Balapashev; V. Tarakci; M. Baltymova; M. Baltymova

doi:10.26577/jpcp962202610

Авторлар

Х. Гүнай Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе, Қазақстан https://orcid.org/0000-0003-1503-7415
Б. Балапашев Актюбинский региональный университет имени К. Жубанова, Актобе, Казахстан https://orcid.org/0000-0001-7744-2008
В. Таракчи Дюздже университеті, Дюздже қ., Түркия https://orcid.org/0000-0001-5234-4743
М. Балтымова
М. Балтымова Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан

DOI:

https://doi.org/10.26577/jpcp962202610

Аңдатпа

Әдебиетте терроризм ұғымының жалпыға ортақ анықтамасы болмаса да, ол әдетте қорқыныш пен үрей тудыруды білдіреді. Бұл ұғымның тарихи бастауы – 1789 жылғы Француз революциясы. Жаһанданудың әсерімен бұл ұғым бейбіт тұрғындар мен ұлттық үкіметтер үшін қауіпке айналды. Осы тұрғыдан алғанда, Еуропалық Одақты (ЕО) федералистік құрылым ретінде қарастырғанда, терроризм құбылысы институт үшін де, мүше мемлекеттер үшін де аса ауыр мәселе болып табылады. 11 қыркүйек шабуылдарына дейінгі ЕО интеграция кезеңін қарастырсақ, ол терроризм мәселесі бойынша ортақ саясат қалыптастыра алмады. Сол уақытта бұл мәселе «ішкі қауіпсіздік» мәселесі ретінде қарастырылып, ЕО ұлттық үкіметтер деңгейінде институционалдық саясат жүргізді.

2001 жылғы 11 қыркүйектегі Егізкөпірге жасалған шабуылдан кейін Еуропалық Одақ терроризмге қарсы күресті ұлттық деңгейде жүргізуден үкіметаралық деңгейге көтерді. АҚШ-тағы 11 қыркүйектегі террористік актіден кейін Еуропа елдерінде террористік оқиғалар синхронды түрде орын алып, әлі де жалғасуда. Осы террористік оқиғаларға қарсы ЕО-ның терроризмге қарсы саясаты зерттеудің жалпы құрылымын құрайды. Еуропалық интеграция процесі барысында ең ауыр террористік оқиғалар 2004 жылдан кейін басталды. Осы террористік оқиғалардың хронологиялық реті және олардың ЕО-ның терроризмге қарсы саясатында қалай көрініс табатыны көпдеңгейлі басқару теориясы шеңберінде түсіндірілуге тырысады.

Түйін сөздер: Терроризм, 11 қыркүйек шабуылы, Еуропалық Одақ, ЕВРОЮСТ, ФРОНТЕКС, ЕВРОПОЛ, 2004 Мадрид шабуылы, 2005 Лондон шабуылдары, Батаклан шабуылы, Терроризмге қарсы саясат.

Автор өмірбаяндары

Х. Гүнай, Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе, Қазақстан

PhD, Senior Lecturer of the Department of the Assembly of the People of Kazakhstan and Socio-Political Disciplines, Aktobe Regional University named after K. Zhubanov (Aktobe, Kazakhstan). ORCID ID: 0000-0003-1503-7415. E-mail: hall.gnayy@gmail.com; h.turgunay@zhubanov.edu.kz
Б. Балапашев, Актюбинский региональный университет имени К. Жубанова, Актобе, Казахстан

гуманитарлық ғылымдар магистрі, Қазақстан халқы Ассамблеясы және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасының оқытушысы, PhD докторант.
Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті (Ақтөбе, Қазақстан). ORCID ID: 0000-0001-7744-2008. E-mail: beken.balapashev@bk.ru;b.balapashev@zhubanov.edu.kz
В. Таракчи, Дюздже университеті, Дюздже қ., Түркия

Өнер және ғылым факультеті, PhD. Жалпы түркі тарихы кафедрасы, Дүзже университеті, Түркия. Е-mail: vahdettarakci@duzce.edu.tr
ORCID: https://orcid.org/0000-0001-5234-4743
М. Балтымова

филология ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор, дінтану және мәдениеттану кафедрасының профессоры м.а., әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан, ORCID: 0000-0002-2758-8436, E-mail: mbr76@mail.ru
М. Балтымова, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан

филология ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор, дінтану және мәдениеттану кафедрасының профессоры м.а., әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан, ORCID: 0000-0002-2758-8436, E-mail: mbr76@mail.ru