Саяси индоктринацияны зерттеудің ғылыми тәсілдерінің эволюциясы: тұжырымдамалық талдау

Авторлар

  • Б.К. Рахимбекова Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан https://orcid.org/0000-0001-9466-3742
  • Д.Е. Абенов Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан https://orcid.org/0009-0002-5979-4039
  • Г.К. Абдигалиева Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан https://orcid.org/0000-0001-9264-9269

DOI:

https://doi.org/10.26577/jpcp951202612

Аңдатпа

Мақалада саяси индоктринацияны зерттеудегі ғылыми тәсілдерге тұжырымдамалық талдау жасалады. Терминологиялық алақұлалықты еңсеру және аталған феноменді кешенді түсіну мақсатында авторлар төрт тәсілді қолданады: институционалдық, субстанционалдық, социологиялық және телеологиялық. Зерттеу нәтижесінде саяси индоктринация идеологияның эмоциялармен, мәдениетпен және институционалдық рәсімдермен астасып жатқан көп деңгейлі процесс екендігі анықталды. Идеологияның қуаты индоктринацияның тиімділігімен емес, режимнің оны күнделікті тәжірибеге кіріктіру қабілетімен айқындалатыны негізделген. Осылайша, индоктринация арқылы жүзеге асырылатын саяси бақылау монолитті стратегия емес, түрлі институттардың (соның ішінде діни бірлестіктердің) саяси кеңістікке бейімделуінің динамикалық процесі болып табылады.

Түйін сөздер: индоктринация, идеология, саяси бақылау, насихат.

Автор өмірбаяндары

  • Б.К. Рахимбекова, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан

    әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің академиялық мәселелер жөніндегі департамент директоры, PhD, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Саясаттану және саяси технологиялар кафедрасының ассистент-профессоры (Алматы қ., Қазақстан, e-mail: rahimbekovabakyt@gmail.com);

     

  • Д.Е. Абенов, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан

    әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Саясаттану және саяси технологиялар кафедрасының PhD докторанты

  • Г.К. Абдигалиева , Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан

    д.ф.н., профессор кафедры политологии и политических технологий КазНУ им. аль-Фараби (г. Алматы Казахстан, эл.почта: g.kanaievna@mail.ru ).

     

Жүктеулер

Жарияланды

2026-03-30