Әдістемелік плюрализм және қазіргі заман философиясындағы шындықтың гуманистік өлшемі

Авторлар

  • А. Карыбаева Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан https://orcid.org/0000-0002-8203-8277
  • К.М. Борбасова Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан https://orcid.org/0000-0002-6013-6810
  • A. Оралқұл Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан https://orcid.org/0000-0001-7170-2008

DOI:

https://doi.org/10.26577/jpcp2942025

Аңдатпа

Қазіргі философия ақиқаттың дәстүрлі түсініктері қайта қаралатын әдіснамалық және идеологиялық плюрализм кезеңін бастан кешіруде. Білімнің біртұтас әмбебап моделі рационалдылық пен зерттеу тәсілдерінің алуан түрлілігімен алмастырылады. Бұл тұрғыда ақиқаттың гуманистік аспектісін қарастыру ерекше маңызды болады, өйткені ол білім мен адам тәжірибесі, құндылықтары мен тәжірибесі арасындағы байланысты білдіреді. Бұл зерттеудің мақсаты – қазіргі замандағы ақиқаттың негізгі концепциясы ретіндегі әдіснамалық плюрализмнің философиялық түсінігін беру, оның гуманистік әлеуетін зерттеу және әртүрлі әдістемелік тәсілдер мен шындықты антропоцентристік түсіну арасындағы байланыстарды анықтау. Бұл зерттеу ақиқатты түсінудің заманауи тәсілі ретінде алетикалық плюрализмді зерттеу, ақиқат философиясындағы прагматикалық перспективаны зерттеу және ғылым мен мәдениеттегі гуманистік құндылықтардың дамуына плюралистік көзқарастардың әсерін талдау сияқты талдаудың негізгі бағыттарын қамтиды. Авторлар «ақиқат» сөзінің нақты мағынасын, атап айтқанда, оның орталықтылығын атап көрсетеді, сонымен бірге ақиқаттың әлемге тәуелділігін растайды. Бұл зерттеудің маңыздылығы оның қазіргі ғылым философиясы мен гносеологияның дамуына, ақиқаттың, гуманизмнің және таным әдіснамасы арасындағы қарым-қатынасты түсінуімізді тереңдетуге қосқан үлесінде. Ол шындықты динамикалық, контекстік және антропоцентристік категория ретінде түсіндіруге мүмкіндік беретін шындыққа плюралистік және прагматикалық көзқарастарды біріктіретін концептуалды модельді ұсынады.

Түйін сөздер: плюрализм, философия, алетикалық плюрализм, ақиқат, қазіргі заман.

Автор өмірбаяндары

  • А. Карыбаева, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан

    ғылыми қызметкер, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті философия және саясаттану факультеті дінтану және мәдениеттану кафедрасының аға оқытушысы (Алматы, Қазақстан, e-mail: Karybayeva@kaznu.edu.kz).

  • К.М. Борбасова , Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан

    философия ғылымдарының докторы, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті философия және саясаттану факультеті дінтану және мәдениеттану кафедрасының профессоры (Алматы, Қазақстан, e-mail: bm.karlygash@gmail.com)

  • A. Оралқұл, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан

    әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті философия және саясаттану факультеті дінтану және мәдениеттану кафедрасының PhD докторанты. (Алматы, Қазақстан, e-mail: Ali.Oralkul@kaznu.edu.kz).

Жүктеулер

Жарияланды

2026-01-16