Тіларалық баламалардың мәдени және ұлттық ұқсастықтары мен айырмашылықтары

Аңдатпа

Мәдениет барлық гуманитарлық ғылымдардың мүдделері саласындағы күрделі ұғым
ретінде тілдік контексте ерекше қызығушылық тудырады. Тіл қарым-қатынастың негізінде
жатыр және халықтың мәдени менталитетін білдіреді. Неміс философы Р. Конесманн, Х. Куссе,
В.Е. Чернявская «мәдениет – тіл дискурстың негізінде әр түрлі байланыс салалары жатыр» деп
санайды. Тіл, мәдениет сияқты, адам өмірінің барлық салаларында семантикалық тұжырымдаманы
білдіретін күрделі құбылыс, мәдени ерекшеліктерді көрсетеді және жеке халықтардың бай
мәдени тәжірибесін ашады. Осыған байланысты әртүрлі жүйелік тілдерді лингвомәдени
талдау қызықты. Мақалада әртүрлі жүйелік тілдерді практикалық және теориялық тұрғыдан
салыстырмалы зерттеу қарастырылған. Әлемнің тілдік бейнесі әртүрлі құрылымдық тілдердегі
«өлшем» тұжырымдамасында ұсынылған. Контрастивті зерттеулер мәдени өрнекті салыстыруға
және салыстырылатын тілдердің ұлттық мазмұнына негізделген. Контрастивті лингвистика
тілдердің ұқсас емес, қарама-қарсы ерекшеліктеріне ерекше көңіл бөледі. Салыстырмалы
зерттеулердің міндеттерінің бірі – тіларалық эквиваленттердің ішкі формасындағы мәдени және
ұлттық ұқсастықтар мен айырмашылықтарды анықтау. Конвергенция мен алшақтықты анықтау
үшін екі немесе одан да көп тілдердің мәдени және ұлттық ұқсастықтары мен айырмашылықтары
фактілері лингвистикалық әмбебаптылық тұрғысынан өте танымал.
Түйін сөздер: мәдениет, коммуникация, тіл білімі, тіларалық сәйкестіктер, идиомалар.