Өзбекстандағы энергетикалық егемендік: реализм мен либералды институционализм арасында
DOI:
https://doi.org/10.26577/jpcp.2019.v70.i4.06Аңдатпа
Аңдатпа. 2016 жылы Өзбекстан тәуелсіздігінің 25 жылдығы аталып өтілді. Мақалада
тәуелсіздік және егемендік идеяларының табиғат байлықтарымен байланысы жөнінде айтылады.
Автор өзара тәуелділік пен тәуелсіздік арасындағы тепе-теңдікті, сондай-ақ әр елдің өзінің
табиғи ресурстарын қалай пайдалану керектігін көрсету үшін бірнеше сұрақтарын ұсынады.
Өзбекстан елдегі көмірсутегі өндірушісі болып табылады. Сол себептен бұл елде энергетикалық
тәуелсіздікпен байланысы мұнай мен газ құбырларын таза өндіретін немесе транзиттік елдерге
қарағанда басқаша түсініледі. 1973 жылғы энергетикалық дағдарыс 1974 жылы және кейінгі
жылдары экономикалық дағдарысқа әкелді; Сол сияқты 2008 жылғы экономикалық дағдарыс
жаһандық энергияны тұтынудың төмендеуіне алып келді, бұл өз кезегінде өндіруші елдерді
экономикалық дағдарысқа түсуіне әкеліп соқтырды. Тәжірибе тәуелсіздік оқшаулануды
білдірмейді, басқа елдермен теңгерімді қарым-қатынаста ұстап тұруды көрсетіп отыр. Бұл мақала
осы дәлелдер баяндалады.
Түйін сөздер: Белдеу және жол бастамасы, Орталық Азия, энергетикалық қауіпсіздік,
энергетикалық егемендік, Еуропалық Одақ, Өзбекстан.
