(untitled) (Journal of Philosophy Culture and Political Science, 2021)
Аннотация: Ницшенің мәңгілік қайталану теориясына деген өзіндік көзқарастары грек антикалық дәуіріндегі философиялық интуициялардың сыбыры астында қалыптасты. Кейінірек зерттеуін жалғастыру үшін неміс философы кеңес алу үшін жаратылыстану ғылымдарына жүгінеді. Бұл ауқымды бастама мифтік және рационалды-эмпирикалық (яғни ғылыми) ой дәстүрлері арасындағы мағына сабақтастығын зерттеуге деген шынайы ниеттен туындады. Атап айтқанда, Ницшені миф пен ғылым арасындағы қатынас мәңгілік қайталану идеясы мен энтропия құбылысының концептуалды жазықтығында қалай ойналатыны қызықтырды. Зерттеу барысында ол метафизикалық сипаттағы идеологиялық төзімділік қазіргі ғылымның «тірек тірегі» қызметін атқара беретінін түсінді. Физика мен метафизика түбегейлі араласқан шиеленістерді шыдамдылықпен шеше отырып, Ницше өзінің «іргелі тұжырымдамасының» (EH: Z, §1) ғылыми түсіндірмесін ғасырлардың мифтік даналығымен синтездеу мүмкіндігін түсінді. Оның [алдын ала] тұжырымдары жарылғыш болды. Ұйқыдағы ғарыштық енжарлықтың орнына өзгермейтіндердің мәңгілік қайта оралуы туралы ілім барлық құндылықтарды түбегейлі қайта бағалау қажеттілігін көрсетті. Ол дәлел ретінде қайта бағалау қажеттілігі пайда болған интеллектуалды ортаға айналды. Мәңгілік қайтару теориясының күші оның тұлғалануын - ’Übermensch’ - әл-ауқат формасына айналдырды. Ницше өзінің «ең маңызды идеясы» (NF-1881: 11 [148]) Силеннің қараңғы пайғамбарлығында адамзатқа алдын ала айтылған тағдырдан аулақ болу үшін жүруіміз керек жолды көрсететініне сенімді болды (BT: §4). Түйін сөздер: Энтропия, физика, дін, мәңгілік қайтару, термодинамика, миф, білім, ғылым, генеалогия, капитализм