Тур және түрік атауларының тарихи-рәміздік мағынасы

Abstract

Мақала «тур» және «түрік» атауларының этимологиялық сипатта­ масына арналған. Дәлірек айтсақ, парсы, қытай тарихи жазба дерек­ теріне және Тұран ұғымына географиялық, линвистикалық, тарихи талдау жүргізілген. Тұран – Түркістан мен Ираннның орта ғасырлар­ дағы тарихи географиясының өзегінде «тур» сөзімен байланысты аталған жерлер болғандығы ашылады. Қазіргі кезде де осындай не­ месе ұқсас атауға ие болған елді-мекендер және тағы басқа жерлер ұшырасады. Осылайша Түр, Түрік елінің атауы парсы тілінің әсерімен, әрине, бұл өлкемізде парсы тілдес тайпалардың өмір сүруінен тыс болмаған. «Тұран», «Түркістан» түріне еніп, түрленгендігі баяндалған. Сонымен бірге, «Тур», «тура», «турба», «турбан», «турбат», «тураб», «ту­ ла» («төле») сияқты сөздер мен атауларды мысал ретінде келтіріп тал­ данған.