САНА ФИЛОСОФИЯСЫ - Dzhalmagambetova, S. М. (ҚазҰУ хабаршысы. Философия, саясаттану және Мәдениеттану, 2021)
Сананың маңызды мәселесі негізінде дәстүрлі эмпирикалық ғылымдардың әдістерімен жиі шешілмейді деп жарияланды. Эмпирикалық ғылымның барлық объектілерін құрылымдық тұрғыдан толық талдауға болады, бірақ сана өзінің құрылымынан тыс нәрсе (болуы мүмкін) деген пікір айтылды. Алайда, қазіргі нейробиологияға келетін болсақ: сананың құрылымдық емес аспектілерді, атап айтқанда құрылымдық тұрғыдан талдауға болатын сапалық қасиеттер деп аталатын теориялық шеңберлерді енгізді. Бұл құрылым бізге оларды сапалы табиғатын толық анықтайтын ішкі құрылымдармен композициялық нәрсе ретінде қарастыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, белгілі бір нейрондық заңдылықтар болып табылатын ішкі құрылымдарды анықтауға болады. Барлық айқын жүйке көріністерінің жиынтығы адамның санасының мазмұнымен егжей-тегжейлі және нақты корреляцияға ие. Бұл құрылымдарды жүйке тұрғысынан сипаттауға болады және осылайша нақты жүйке үлгілерімен анықталады. Нейрондық көріністерге жауапты деп барлық маңызды түйіндер миды жоспарлау модулдерімен байланысты болғандықтан, бұл нақты жүйке көріністерінің бүкіл желісінің функционалдық құрылымы шынымен сәйкес сананың функционалдық құрылымы болады дегенді білдіреді. Осылайша, жалпы сананы күрделі құрылымдық қасиеттердің кейбірін дұрыс қабылдамайтын күрделі нейрондық үлгі ретінде қарастыруға болады. Кілтті сөздер: ақыл философиясы, квалиа, сана, қиын мәселе, структурализм.