Social Media and the Formation of the Image of Kazakh Women

M.A. Zhexenbayeva; M.B. Alikbayeva; A. Arvas

doi:10.26577/jpcp96220267

Авторлар

M.A. Zhexenbayeva Al-Farabi Kazakh National University, Almaty,Kazakhstan
M.B. Alikbayeva Al-Farabi Kazakh National University, Almaty , Kazakhstan https://orcid.org/0009-0000-1229-7276
A. Arvas Al-Farabi Kazakh National University, Almaty , Kazakhstan https://orcid.org/0000-0002-7553-183X

DOI:

https://doi.org/10.26577/jpcp96220267

Аңдатпа

Қоғамдық коммуникацияның цифрлық трансформациясы әлеуметтік желілерді тек ақпарат алмасу құралы ретінде ғана емес, мәдени бейнелерді қалыптастыру мен гендерлік нормаларды қайта ойластырудың стратегиялық алаңы ретінде анықтайды. Қазақстандық контекстте Instagram, TikTok және Facebook платформаларындағы визуалды және мәтіндік стратегиялар қазақ әйелінің бейнесін динамикалық түрде конструирлеуге ықпал етеді, бұл дәстүрлі әлеуметтік күтілетін сипаттамаларды (отбасы, қарапайымдылық, қамқорлық) сақтай отырып, қазіргі заманғы өзін-өзі көрсету практикаларын (кәсіпкерлік, білім алу, қоғамдық белсенділік, лайфстайл-брендинг) біріктіреді.
Зерттеудің мақсаты – қазақ әйелінің цифрлық медиа кеңістігінде қалай қалыптасатынын талдау, бұл бейнелердің гендерлік стереотиптер мен әлеуметтік тәжірибеге ықпалын бағалау, сондай-ақ онлайн-агенттік (agency) деңгейінде жаңа формаларды айқындау арқылы Қазақстандағы гендерлік саясат пен мәдени бейнелеудің өзара әрекеттесуін көрсету.
Ғылыми жаңалық – зерттеу қазақ әйелінің бейнесінің цифрлық репрезентацияларын жүйелі түрде талдап, визуалды және мәтіндік стратегиялардың гендерлік стереотиптердің трансформациясына әсерін көрсетеді. Сонымен қатар, әйел агенттігінің жаңа формаларын теориялық, эмпирикалық және практикалық деңгейде анықтау арқылы медиатрансформация саласында жаңа концептуалды рамка ұсынады.
Нәтижелер мен интерпретация – цифрлық кеңістік гендерлік теңдікті қайта бағалаудың критикалық алаңы ретінде әрекет етеді, бұл әйелдердің кәсіби, саяси және қоғамдық өмірге қатысуын ынталандырады. Контент-анализ және дискурс-анализ әдістері арқылы алынған деректер визуалды мотивтерді, нарративтік рамкаларды және билік пен әйелдік тақырыбын талқылау механизмдерін көрсетеді. Зерттеу сонымен қатар онлайн-коммуникация мен дәстүрлі мәдени мұра арасындағы құрылымдық кернеуді айқындайды, бұл қазіргі әлеуметтік және идеологиялық контекстті түсінуге мүмкіндік береді.
Түйін сөздер: әлеуметтік желілер, қазақ әйелінің бейнесі, гендерлік стереотиптер, феминистік теория, медиатрансформация, әйел агенттігі, онлайн-өзіндік, мәдени бейнелеу.

Автор өмірбаяндары

M.A. Zhexenbayeva, Al-Farabi Kazakh National University, Almaty,Kazakhstan

PhD, Al-Farabi Kazakh National University, Almaty, Kazakhstan. E-mail: zheksenbayeva1996@mail.ru.
M.B. Alikbayeva, Al-Farabi Kazakh National University, Almaty , Kazakhstan

Candidate of Philosophical Sciences, Al-Farabi Kazakh National University, Almaty, Kazakhstan. E-mail: montilove2013@gmail.com.
A. Arvas, Al-Farabi Kazakh National University, Almaty , Kazakhstan

Professor, PhD (Prof. Dr.), Hacettepe University, Ankara, Türkiye. E-mail: abdulselamarvas@hacettepe.edu.tr.