Жаңа көпполярлылық жағдайындағы жаһандық жүйенің геосаяси трансформациясы

Авторлар

  • М. Алтыбасарова «Торайғыров университеті» коммерциялық емес акционерлік қоғамы, Павлодар, Қазақстан https://orcid.org/0000-0003-0415-339X
  • Г. Каппасова «Торайғыров университеті» коммерциялық емес акционерлік қоғамы,Павлодар, Қазақстан https://orcid.org/0000-0002-4656-1861
  • И. Ветренко РАНХиГС Солтүстік-Батыс басқару институты, Санкт-Петербург, Ресей https://orcid.org/0000-0001-5212-4580 ##orcid.unauthenticated##

DOI:

https://doi.org/10.26577/jpcp973202612

Аңдатпа

Ұсынылған жұмыс жаһандық жүйенің геосаяси полярлығының өзгеруіне әсер ететін негізгі факторлар топтарын, соның ішінде әскери, биологиялық, экологиялық, экономикалық, нарықтық, энергетикалық, психологиялық, идеологиялық, ақпараттық, құндылық-рухани, жұмсақ куш және технологиялық факторларды анықтауға бағытталған. Оларды қолдану мумкіндіктері қарастырылып, әлемнің геосаяси полярлығын өзгертудегі қолдану нәтижелері атап өтілген. Зерттеуге арналған материалдар қолжетімді ақпарат көздері болды: ғылыми мақалалар, еңбектер, форум және конференция материалдары және т. б. Зерттеуде іздеу, талдау салыстыру және нәтижелерді жалпылау әдістемесі қолданылды. Уақыт өте келе олардың трансформацияларын салыстыру бізге ықпал ету тәсілдері мен әдістеріндегі өзгерістерді анықтауға мүмкіндік берді. Байланыс пен БАҚ саласындағы соңғы технологиялық революция трансформация процесін айтарлықтай жеделдеткені, іс жүзінде бүкіл планетаны қамтығаны атап өтілді. Қазіргі уақытта ең тиімді факторлар жұмсақ күш, ақпараттық трансформациялар және қайта кодтау болып табылады. Сонымен қатар, дәл сол факторлар бөлінуге де, нығаюға да ықпал ете алады, ал факторлардың жеке топтарын, сондай-ақ оларды қолданудың белгілі мысалдарын анықтау геосаяси ландшафтты трансформациялау құралдарын әсер етуші айқынырақ түсінуге мүмкіндік береді. Геосаяси, экологиялық және технологиялық салалардағы жаһандық перспективалардың белгісіздігін ескере отырып, геосаяси субъектілерге әсер ететін факторларды анықтау қазіргі уақытта тәуекелдердің белгісіздігін өтей алады.

Түйін сөздер: көпполярлы әлемдік тәртіп, жаһандық жүйе, геосаяси трансформация, әсер етуші факторлар, технологиялар

 

Автор өмірбаяндары

  • М. Алтыбасарова, «Торайғыров университеті» коммерциялық емес акционерлік қоғамы, Павлодар, Қазақстан

    саяси ғылымдарының кандидаты, профессор

  • Г. Каппасова, «Торайғыров университеті» коммерциялық емес акционерлік қоғамы,Павлодар, Қазақстан

    PhD докторы, қауымдастырылған профессор (доцент)

  • И. Ветренко, РАНХиГС Солтүстік-Батыс басқару институты, Санкт-Петербург, Ресей

    Саяси ғылымдарының докторы, профессор, РАНХиГС Солтүстік-Батыс басқару институты, Әлеуметтік технологиялар кафедрасы (Санкт-Петербург, Ресей, e-mail: inna-vetrenko@yandex.ru. ORCID: 0000-0001-5212-4580).

Жарияланды

2026-09-20