Е. Брусиловскийдің «Қыз Жібек» операсы: шығармалар тарихындағы музыкалық мәтіннің эволюциясы

Аңдатпа

Мақалада Е. Брусиловскийдің «Қыз Жібек» операсы 1934 жылдан 2017 жылға дейін және оның
музыкалық қайта қаралуы, қоғамның көркем және эстетикалық талаптарына сәйкес жанрдың
дамуын бейнелейді. Зерттеу тақырыбы – ұжымдық шығармашылық пен авторлық қасиеттер.
Жұмысты құру кезеңінде музыкалық материал композитордың дәстүрлі музыканттармен
ынтымақтастығы арқасында қалыптасты. Кейінгі шығармаларда музыкалық редакциялау
қажеттілігі музыкалық-драмалық спектакльді операға айналдыру арқылы анықталды. Жұмыстың
музыкалық мәтініндегі ең үлкен өзгерістер жаңартылды. Жаңа музыкалық басылым опера
өнерінің қазіргі тұжырымдамасына байланысты. Ол түпнұсқалардың негізгі аспектілерін едәуір
өзгертеді – сахналық, ритмикалық, текстуралық мәнерлі құралдар, сондай-ақ сандар мен
секциялардың құрамы. Шығармаларды тарихи шолу және музыкалық басылымдарды талдау
негізінде, «Қыз-Жібек» операсында, жанрға тән ұжымдық шығармашылықпен қатар, жасырын
ұжымдық авторлық ерекшеліктер оның сөзсіз Е. Брусиловскийге тиесілі екенімен дәлелденді.
Өндіріс пен басылымдар туралы білімді ғылыми пайдалануға кіріспе Қазақстанның музыкалық
мәдениетіндегі «Қыз-Жібек» бірінші ұлттық операсының өмірлік идеясын кеңейтеді.
Түйін сөздер: опера, композитор, ұжымдық шығармашылық, музыкалық өнер, ұжымдық
авторлық, қойылым, басылым.